بازار معاملات مسکن در تهران و برخی کلان شهرها در حالی طی دهه نخست بهمن ماه با افزایش محسوس تحرک روبه رو شده که فضای سیاسی و ریسک تنش نظامی در بالاترین سطح خود قرار دارد. بررسی های میدانی نشان می دهد برخلاف تجربه رکود شدید بازار مسکن در تابستان جنگی ۱۴۰۴، این بار معاملات مسکن مسیر متفاوتی را انتخاب کرده و نشانه هایی از پایداری تقاضا در آن دیده می شود.
در اولین ماه زمستان بازار اجارهنشینی تهران تحتتاثیر چهار متغیر اصلی با جابهجایی قابلتوجه تقاضا به سمت محدودههای خروجی شهر و لبه خط محدوده جنوبی پایتخت مواجه شد. بر اساس شاخص اجاره مسکن، وضعیت بازار اجاره در دیماه با نوعی ثبات نسبی ماهانه همراه بوده و میانگین اجارهبهای هر مترمربع واحد مسکونی در مناطق ۲۲گانه تهران، با فرض تبدیل کامل پول پیش به اجاره ماهانه، در سطح حدود ۴۵۰ هزار تومان نوسان کرده است؛ بهطوریکه میانگین اجاره ماهانه یک آپارتمان ۷۰ متری در تهران به حدود ۳۱ میلیون تومان میرسد.
برخلاف ارز و طلا که تنها طی پنج روز به ترتیب رشد ۹ و ۲۵ درصد قیمت را به ثبت رساندند، بازار مسکن از تنشهای سیاسی و منطقهای تاثیر منفی گرفته و واسطههای ملکی از عمیقتر شدن رکود بازار مسکن و ثبات قیمتها خبر میدهند. بازار مسکن پس از رشد حدود ۱۵ درصد قیمتهای پیشنهادی در یک ماه اخیر با بالا گرفتن تنشهای سیاسی به فاز کسادی برگشت.
بازار مسکن کشورمان همچنان درگیر رکود تورمی با رشد خزنده قیمتهاست. یکی از بارزترین ویژگیهای این وضعیت، افزایش قیمت اسمی مسکن همزمان با کاهش قیمت واقعی آن (تعدیلشده با تورم عمومی) است. این شرایط نشان میدهد مسکن دیگر مانند گذشته نقش حفظ ارزش سرمایه را ایفا نمی کند و قدرت خرید خانوارها بهطور قابلتوجهی کاهش یافته است.
بازار مسکن ایران در ماههای اخیر تحت تأثیر مستقیم نااطمینانیهای سیاسی و اقتصادی وارد دورهای از رکود عمیق شده است؛ شرایطی که به گفته فعالان این حوزه، نهتنها مانع رونق معاملات شده بلکه تولید مسکن را نیز با تهدید جدی مواجه کرده و چشمانداز روشنی برای بهبود کوتاهمدت باقی نگذاشته است. حسن محتشم عضو هیئتمدیره انجمن انبوهسازان مسکن تهران معتقد است اگر فضای بیثبات فعلی ادامه پیدا کند، نباید انتظار رشد محسوس در بازار مسکن داشت و حتی ممکن است قیمتها بهصورت مقطعی متوقف یا نزولی عرضه شوند، اما این وضعیت در نهایت به کاهش ساختوساز منجر خواهد شد.
طرح مسکن استیجاری بهعنوان یکی از مهمترین سیاستهای دولت برای ساماندهی بازار اجاره و حمایت از مستأجران، بهویژه زوجهای جوان و دهکهای کمدرآمد، در آستانه ورود به مرحله ثبتنام قرار گرفته و طبق اعلام وزارت راه و شهرسازی، متقاضیان واجد شرایط میتوانند تا پایان سال جاری برای بهرهمندی از این طرح اقدام کنند؛ برنامهای که با هدف کاهش فشار اجارهنشینی، ایجاد ثبات نسبی در بازار مسکن و تقویت امنیت سکونتی خانوارهای فاقد توان خرید طراحی شده است.
افزایش ناگهانی قیمت دلار تا محدوده ۱۴۰ هزار تومان در یکماه گذشته، شوک تازهای به بازار اجاره مسکن تهران وارد کرده و باعث شده اجارهبهای واحدهای کوچک در برخی مناطق پایتخت تا ۷۵ درصد افزایش یابد؛ جهشی که فشار سنگینی را بر مستأجران تحمیل کرده و بازار اجاره را وارد فاز پرتنش جدیدی کرده است.
بازار مسکن ایران این روزها درگیر رکودی عمیق و فرسایشی شده؛ رکودی که به گفته نایبرئیس دوم اتحادیه مشاوران املاک، ریشه در نوسانات شدید نرخ ارز، کاهش محسوس ساختوساز و حذف عملی تقاضای مصرفی دارد و باعث شده معاملات در پایینترین سطوح خود قرار بگیرد.
ثبت نام برای مسکن استیجاری تا پایان سال جاری آغاز میشود و متقاضیان میتوانند با مراجعه به سامانه «تم» نسبت به ثبت درخواست خود اقدام کنند. احسان مسعودی، مشاور معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی، شرایط و اولویتهای ثبت نام را تشریح کرد.
بازار مسکن پس از رکود طولانیمدت، با کندی روند رشد مواجه شده و ناآرامیهای اخیر موجب کاهش حجم معاملات شده است. هرچند قیمتها تغییر محسوسی نداشته و در برخی موارد با افزایش همراه بوده است، اما چشمانداز بازار مسکن همچنان تحت تاثیر شرایط اقتصادی و سیاسی کشور قرار دارد.
