
رکود در خرید، التهاب در اجاره؛ دو روی سکه بازار مسکن
بازار اجارهبهای مسکن بهویژه در حاشیه شهرها و شهرستانها نیز دیگر مأمن امنی برای مستأجران نیست. افزایش افسارگسیخته نرخ اجاره باعث شده تا خانوارهای زیادی تحت فشار شدید اقتصادی قرار گیرند
بازار اجارهبهای مسکن بهویژه در حاشیه شهرها و شهرستانها نیز دیگر مأمن امنی برای مستأجران نیست. افزایش افسارگسیخته نرخ اجاره باعث شده تا خانوارهای زیادی تحت فشار شدید اقتصادی قرار گیرند
جدیدترین دادههای منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران نشان میدهد که بازار سرمایهگذاری ساختمانی کشور در نیمه نخست سال ۱۴۰۳ با شدیدترین رکود در هفت سال اخیر روبهرو شده است. این رکود در مرحله «تکمیل ساختمانهای در حال احداث» که خروجی نهایی ساختوساز و ورودی به بازار عرضه مسکن به شمار میرود، خود را بهوضوح نشان داده است.
بازار مسکن پایتخت همچنان با قیمتهای بالا در معاملات مواجه است، بهطوریکه ارزانترین آپارتمانهای موجود نیز با حداقل بودجهای معادل ۱.۵ میلیارد تومان قابل خرید هستند. این در حالی است که چنین واحدهایی اغلب دارای عمر بالای ۲۰ سال، فاقد امکانات رفاهی و با شرایط سندی و مکانی خاصی به فروش میرسند.
طرح فروش متری مسکن که ابتدا با هدف جذب سرمایههای خرد و مشارکت عمومی در بازار ملک از سوی سازمان بورس مطرح شد، این روزها بار دیگر به دلیل ناتوانی بخش بزرگی از مردم در خرید کامل یک واحد مسکونی، مورد توجه قرار گرفته است.
بازار مسکن تهران در ماههای اخیر با چالشهای متعددی مواجه شده است؛ از جمله افزایش قیمت مصالح ساختمانی، کمبود نیروی کار، تورم فزاینده و تحولات سیاسی منطقهای نظیر جنگ ۱۲ روزه اخیر.
با شدت گرفتن روند اخراج و بازگشت اتباع افغانستانی از ایران، گمانههایی در خصوص کاهش قیمت اجاره و مسکن در برخی مناطق شهر تهران مطرح شده است. اما کارشناسان حوزه مسکن معتقدند این اثر، صرفاً محدود به برخی بافتهای فرسوده و مناطق مهاجرپذیر خواهد بود و نباید آن را به کل بازار تعمیم داد.
سهم بخش مسکن و ساختمان از مجموع تسهیلات شبکه بانکی در بهار امسال به پایینترین سطح طی دو دهه اخیر رسید. تنها ۳.۷ درصد از کل وامهای پرداختی در سهماهه ابتدایی سال ۱۴۰۴ به این بخش اختصاص یافت، در حالی که این رقم در سال گذشته ۵.۳ درصد بود. سهم وام مسکن جهت خرید مسکن نیز به ۱.۲ درصد تنزل یافت که نشان از «سقوط آزاد» این نوع تسهیلات دارد.
روند نزولی قیمت مسکن در برخی مناطق شمالی شهر تهران آغاز شده؛ مناطقی که همواره گرانترین نقاط بازار مسکن پایتخت محسوب میشدند. کارشناسان معتقدند شرایط جدید سیاسی و اقتصادی، بهویژه تبعات جنگ اخیر، نقشی کلیدی در شکلگیری این موج کاهشی داشته و بازار مسکن را در وضعیت رکود عمیقتری قرار داده است.
بازار اجاره مسکن بهویژه در مناطق کمبرخوردار شهری، این روزها با افزایش فایلهای اجاره و کاهش نسبی تقاضا، در حال حرکت بهسوی تعادل قیمتی و بازتنظیم مجدد است.
عضو هیات رئیسه اتحادیه مشاوران املاک با اشاره به پیامدهای حضور گسترده اتباع بیگانه در بازار مسکن و بازار کار ایران، نسبت به گسترش دلالیهای غیررسمی و رقابت نابرابر در حوزه اجارهنشینی هشدار داد.